Vaststelling:
Wij hebben thuis een kater, en deze is overlaatst behandeld met een product tegen teken. De laatste dagen liggen er dikwijls teken op ons terras. We verwijderen deze dagelijks. Mijn twee zoontjes hebben deze ook al ontdekt. Ik heb hen gezegd dat ze hier niet aan mogen komen. Ze vroegen me waarom niet; Ik heb hen verteld dat je er ziek kan worden als ze je bijten maar wou er wel eens dieper naar op zoek gaan.
Leerwens:
Ik zou graag mijn zoontjes de juiste informatie hierover kunnen vertellen. Zodat ook zij weten waarom we niet aan de teken mogen komen. Ik wil graag meer weten over een teek, over wat deze doet en wat hier de bedoeling en gevolgen van kunnen zijn.
Actieplan:
Ik ga de cursus wo van vorig jaar nog eens uithalen. Hierin stond ook een deel over teken in. Maar ik moet eerlijk bekennen dat ik er niet meer zo veel over weet. Ik ga op het internet opzoeken wat ik er allemaal over te weten kan komen. Ik ga een teek in een potje doen en deze eens bestuderen van dichtbij, eens onder de loep nemen.
Welke roos:
Werkveld: inhoudelijk expert zijn.
Leerplandoelen:
7.6 kinderen zien in dat mensen, dieren of planten op een eigen manier trachten
in leven te blijven.
7.7 kinderen zien in dat organismen aangepast zijn aan een leefwijze in een
bepaald milieu.
7.8 kinderen ontdekken dat planten, dieren en mensen zich op een andere
manier voortplanten.
7.9 kinderen ontdekken en zien in dat elke mens, elk dier en elke plant een
ontwikkeling doormaakt.
7.15 kinderen trachten door hun gedrag gezondheidsrisico’s te vermijden.
Mijn leerresultaat:
Na de cursus van wo van vorig jaar weer door te nemen waren er een aantal dingen weer opgefrist maar dit ging vooral over de beet en de gevolgen zoals de ziekte van Lyme.
Ik ben op het internet veel te weten gekomen waar ik nog niet op de hoogte van was.
Er was wel iets wat in de cursus anders omschreven staat: teken zijn parasitaire insecten.
Op het internet vond ik het volgende:
Op het eerste gezicht ziet een teek eruit als een insect, maar teken zijn geen insecten. Teken zijn geclassificeerd als geleedpotigen. Dit is een biologische stam van ongewervelde dieren met poten met gewrichten, een gesegmenteerd lichaam en een uitwendig skelet. Binnen deze stam horen teken bij de klasse van spinachtigen, een klasse waartoe spinnen en mijten ook behoren maar insecten niet.
Een teek kan je herkennen aan het aantal poten (let wel: volwassen teken hebben er 8, echter een tekenlarve heeft er nog slechts 6), het aantal lichaamssegmenten en het steekorgaan op de kop van de teek.
De 3 belangrijkste verschillen tussen insecten en teken zijn:
- Insecten hebben 3 lichaamssegmenten, maar teken hebben er 2.
- Volwassen insecten hebben 6 poten, maar volwassen teken hebben er 8.
- Insecten hebben vleugels en antennes, maar teken hebben dit niet.
Er zijn wereldwijd ongeveer 820 soorten teken geïdentificeerd zijn. Waarvan er een 100-tal in staat zijn om bacteriën, virussen en sommige giffen over te brengen op de mensen.
Teken worden onderverdeeld in 2 categorieën: harde teken, welke een geheel of gedeeltelijk schild over hun rug hebben, en zachte teken, welke geen schild hebben. Er zijn ongeveer 650 verschillende harde teken en 170 verschillende zachte teken.
Teken doorlopen 4 levensstadia: ei, larve, nimf en adult. Alleen tijdens de stadium van het ei is de teek niet in staat om infecties te verspreiden, in al de 3 andere stadia wel.
In volwassen stadium zijn teken slechts enkele milimeters groot. In larve stadium heeft de teek nog 6 poten, terwijl deze in nimf- en adultstadium 8 poten heeft.
De gehele levenscyclus van een teek duurt gemiddeld 2 jaar, maar kan ook slechts 1 of 3 jaar duren, afhankelijk van de beschikbaarheid van voedsel.
Teken klimmen in grassen, struiken en kreupelhout en wachten tot een gastheer langs komt en grijpen zich daaraan vast. Ze detecteren hun potentiële gastheer door de uitgestraalde lichaamswarmte, uitstoot van kooldioxide en wellicht ook door geuren.
Een teek blijft meestal lager dan een meter boven de grond en kan niet springen of vliegen.
De meeste teken voeden zich bij voorkeur niet op mensen maar wel op herten, muizen, eekhoorns en vogels. De larven en nimfen vaak op kleine zoogdieren en de volwassen teken vaak op grotere zoogdieren. Maar wanneer een mens toevallig op het juiste moment langskomt kan deze ook worden gezien als een geschikte gastheer.
In het speeksel van de teek zit zowel een verdovende stof als een stof die de bloedstolling tegen gaat. Hierdoor wordt de tekenbeet niet gevoeld, en kan de teek zich onmerkbaar ergens neerzetten. Een teek kan enige dagen tot wel een week lang op dezelde gastheer blijven zitten.
Een volwassen vrouwtjes teek die ziekteverwekkers bij zich draagt kan deze aan een deel van de eitjes doorgeven. De eitjes en de larven kunnen dus al geinfecteerd zijn. Maar de meeste teken raken geïnfecteerd door zich te voeden met geïnfecteerd bloed van de gastheer. Vooral de nimfen, die al een keer bloed hebben gezogen en dus een grotere kans hebben om geïnfecteerd te zijn, vormen een groot risico voor mensen. Doordat ze zo veel kleiner zijn dan de mens worden ze vaak over het hoofd gezien.
Hoe langer een geïnfecteerde teek blijft vastzitten, hoe groter de kans op een infectie. Een teek moet daarom snel maar wel secuur worden verwijderd.
Hoe je een teek moet verwijderen wist ik wel nog van vorig jaar en ook de ziekte van Lyme wist ik nog.
Samen met mijn zoontjes heb ik de teek, die ik in een afgesloten potje had gedaan, bestudeerd met een vergrootglas. Zo waren de pootjes veel duidelijker zichtbaar. Volgens mij was het een vrouwtjes teek in de adultstadium. Dit omdat vrouwtjes na een bloedmaaltijd tot 1cm kunnen worden en deze had 8 pootjes. Mijn zoontjes vonden het blijkbaar ook boeiend om deze beestjes eens van dichtbij te bekijken zonder dat ze er zelf aan kwamen. ik heb hen zoveel mogelijk verteld van wat ik van informatie heb opgedaan.
Het was voor mij een leerrijke ervaring doordat er dingen terug opgefrist zijn die ik eigenlijk al wist en omdat ik een aantal nieuwe dingen te weten ben gekomen.
